گذشته از اين ، هيچ گفته‌اى وجود ندارد كه با اتكا به آن ، وى را شخصى افراطى بدانيم ؛ بلكه برعكس ، او مخالف سبئيه ، پيروان عبد الله بن سبأ ، بود ، و هنگامى كه آنان على [ عليه السّلام ] را بيش از حد و به گونه‌اى مبالغه‌آميز مىستودند ، خود از آنان تبرى جست ؛ وى به محض آنكه اوضاع اجازه داد ، كوشيد تا خود را از گروه نفّار - محاصره‌كنندگان بيت عثمان و طرفدارانشان - جدا كند ( طبرى ، ج 1 ، ص 3163 - 3165 ، 3182 ) . پايبندى بىنهايت على [ عليه السّلام ] به اسلام ، او را وامىداشت تا براى پيشى گرفتن در گروش به اسلام يا انجام خدمات در آغاز اسلام ، فضل و برترى مطلق قايل شود ؛ و اين ويژگيها را بر ادعاهايى از قبيل شرافت در اصل و نسب يا قدرت سياسى و اجرايى ، برترى دهد . على [ عليه السّلام ] در برخورد با حكومت ، همواره به وظيفه اجراى قرآن و پيروى از سنت پيامبر ، متوسل مىشد ، كه به نظر او مغفول واقع مىشدند . على [ عليه السّلام ] چه به خاطر همين خط مشى ، چه به دليل آنكه براى دفاع از حق خاندان هاشمى در خلافت ، مجبور بود با اصلى كه حق خلافت را به كلّ قبيلهء محمد [ صلّى اللّه عليه و آله ] تعميم مىداد ، مقابله كند ، قريش را در مقابل خويش قرار داد ؛ هرچند خود نيز از قريش بود . در عوض ، حمايت بيشتر انصار و حمايت اعراب غير قريشى - كه از جملهء نخستين مؤمنان بودند - و نيز حمايت جنگجويان در ايالات ديگر ، و به‌طور كلى حمايت اقشار محروم و ستم‌ديده را به دست آورد ( آغانى ، ج 11 ، ص 31 ) . انتخاب على [ عليه السّلام ] و اولين اقدامات او هنگامى كه عثمان كشته شد ، بنى اميه از مدينه گريختند و مخالفان ، زمام اوضاع را به دست گرفتند . از آنجا كه آنان به على [ عليه السّلام ] بيش از همه احترام مىگذاشتند ، او را براى تصدّى خلافت ، دعوت كردند . رواياتى كه به شيوه و شرايط انتخاب او پرداخته‌اند ( تاريخى كه بيشتر مورد توافق است ، هجدهم ذى الحجهء سال 35 ق /